لرستانی ها را در گوگل محبوب کنید

نقشه استان لرستان

مسجد جامع بروجرد
iconبازدید: iconدسته: بروجرد - مسجد جامع بروجرد

مسجد جامع بروجرد كه به مسجد جمعه ( با گويش بروجردي مچد جمه maččed jomma ) نيز شناخته مي‌شود ، مسجدي تاريخي و از بناهاي معماري سرشناس در شهر بروجرد است . مسجد جامع بروجرد يكي از نخستين مسجدهاي ساخته شده در ايران است كه در قرن دوم تا سوم هجري در شهر بروجرد بنا نهاده شده است . اين مسجد زيبا در دل يكي از محله‌هاي تاريخي شهر با نام دو دانگه واقع شده و به لحاظ معماري و قدمت ، از بناهاي منحصر به فرد استان لرستان و شهر بروجرد است .

 

تاريخچه

مسجد جامع بروجرد در اصل بر روي يك آتشكده بنا نهاده شده است . عرب ها در حمله به ايران آتشكده‌هاي زيادي را تبديل به مسجد كردند كه مسجد جامع بروجرد نيز نمونه‌اي از همين دست است . بين سال‌هاي ۱۵۰ تا ۲۲۶ قمري و در زمان حكومت ابودلف بر غرب ايران ، بناي مسجد جامع بروجرد با حضور وزير وي با نام حمويه يا حموله آغاز شد . شبستان شمالي مسجد نيز اندكي ديرتر و در قرن چهارم ساخته شد . با توجه به تاريخ طولاني (دوازده قرن) اين مسجد ، آسيب‌هاي متعددي بر آن وارد شده و بارها مورد بازسازي قرار گرفته است . شواهد و كتيبه‌هاي گوناگون، از بازسازي مسجد در دوره‌هاي سلجوقي ، صفوي و قاجار خبر مي‌دهند . محوطه سازي مسجد در قرون چهار و پنج هجري و نيز الحاقات و تعميرات آن بر طبق كتيبه‌هاي موجود ، در سال‌هاي ۱۰۲۲، ۱۰۶۹، ۱۰۹۲ و ۱۲۰۹ قمري صورت گرفته است .

 

معماري

معماري مسجد جامع بروجرد بسيار منحصر بفرد و يكي از شاهكارهاي تاريخي معماري ايران مي‌باشد كه هم ويژگي هاي معماري اسلامي و هم معماري باستاني ايران (ساسانيان) را در خود جاي داده است . بخش قديمي تر بنا ، گنبدخانه آن است كه در ضلع جنوبي قرار گرفته است و به اعتقاد مردم محلي و نيز بر اساس شواهد معماري ، پيش از تبديل اين بنا به مسجد ، آتشكده‌اي بزرگ بوده است . معماري اين بخش ، مشابه چارطاق هاي دوران ساساني است . مسجد داراي دو درب غربي و شرقي است كه به صورت غير مستقيم به صحن اصلي باز مي‌شوند . در جنوب صحن ، گنبد و ايوان اصلي مسجد كه قديمي ترين بخش آن است قرار دارد و در ضلع شمالي نيز شبستان مسجد با ارتفاعي كمتر از ساير بخش‌ها قرار گرفته كه در تابستان ها فضاي خنكي را ايجاد مي‌كند . ايوان جنوبي داراي دو گلدسته است كه بعدها به مجموعه افزوده شده است .
بناي‎ اوليه‎‎ اين‎ مسجد به صورت‎ مجموعه‌اي‎ شامل‎ مسجد ، حمام ‎، آب‎ انبار ، ساختمان‎‎ غـريب‎ خانه ‎، ميدان و ساير متعلقات‎ بوده‎‎‎ كه امروزه بعضي‎ از اين‎ آثار از بين‎ رفته‎ است ‎. بناي‎ مسجد جامع‎ از نظر شكل‎ از نوع مساجد تك ايواني اسـت‎ كـه‎ داراي‎ دو در ورودي‎‎ در قسمت‎‎هاي شرقي‎‎ و غربي است . بنا شامل‎ يك‎ حياط مركزي ،‎ ايوان ‎، فضاي‎‎ گنبدخانه‎ و شبستان هاي اطراف‎ آن‎ و يك‎ شبستان‎ وسيع‎ زمستاني‎ در طرف‎ شمال‎ حياط مركزي است . بنابر شواهد موجود ، صفويان ، زنديان و قاجارها تعميرات بنيادي در مسجد انجام داده‌اند و بخش‌هايي به آن افزوده اند . يكي از ديدني‌هاي اصلي اين مسجد منبر چوبي نه پله آن است و حكاكي روي آن ، تاريخ هزار و شصت و هشت هجري قمري را نشان مي‌دهد . سازنده آن ، يارمحمد نجار بوده است . در بين اهالي بروجرد شايع است كه حسن مجتبي دومين امام شيعيان سفري به بروجرد داشته و بر بالاي اين منبر سخنراني كرده است كه با توجه به تاريخ ساخت منبر و نبودن اطلاعات كافي ، امري نادرست مي‌نمايد.

معماري مسجد جامع بروجرد بسيار منحصر بفرد و يكي از شاهكارهاي تاريخي معماري ايران مي‌باشد كه هم ويژگي هاي معماري اسلامي و هم معماري باستاني ايران (ساسانيان) را در خود جاي داده است .

 

تخريب

مسجد جامع بروجرد در جريان بمباران هواپيماهاي عراقي در خلال جنگ ايران و عراق خسارات شديدي ديد و بخش‌هايي از شبستان شمالي آن ويران شد . همچنين زمين لرزه‌هاي متعدد و بارندگي‌هاي شديد ، آسيب‌هاي جدي بر آن وارد آورده است . آخرين بار در اثر زمين لرزه سال ۱۳۸۵ گلدسته‌هاي مسجد فرو ريخت و موجب آسيب ديدن پنجاه درصدي مسجد شد .





گالری تصاویر



X