لرستانی ها را در گوگل محبوب کنید

نقشه استان لرستان

بررسي و تحليل ملودي ترانه‌ها در موسيقي لرستان
iconبازدید: iconدسته: استان لرستان - موسيقي قوم لر
كمانچه شش تكه پشت باز، موزه فلك‌الافلاك

قوم لر به ويژه در منطقه لرستان نسبت به ساير اقوام بيشترين بهره را از دستگاه ماهور برده‌اند . آميختگي فرهنگي با اين دستگاه سبب ايجاد گوشه شيرين خسرو در ماهور شده است . چنين گوشه‌اي در موسيقي سنتي ايران در دستگاه شور وجود دارد و اجراي اين گوشه در دستگاه ماهور ، منحصر به قوم لر است . در مناطق بختياري تشمالها افرادي هستند كه به اجراي موسيقي اشتغال دارند . نغمه‌هاي اين ناحيه معمولاً در دستگاه شور نواخته مي‌شود و در قالب اشعار غزل گونه و عاشقانه ، گاهي شرح زندگي قوم و ايل و گاه در قالب لالايي‌هاي مادرانه متجلي مي‌شوند . نغمه‌هاي فراواني از جمله علي سونه لري يا شيرين خسرو وجود دارند كه داراي ريتم آزاد هستند .

قوم لر به ويژه در منطقه لرستان نسبت به ساير اقوام بيشترين بهره را از دستگاه ماهور برده‌اند .

 

ساز كمانچه به عنوان ساز رسمي مردم لر ايفاي نقش مي‌كند . نحوه نوازندگي و ايجاد ويبراسيونها توسط نوازندگان محلي باعث مي‌گردد نوعي لهجه خاص مربوط به اين قوم در ملودي‌ها طنين بيندازد . اين لهجه ملوديك ناشي از اجراي زينت‌هاي خاص توسط نوازندگان و تاكيد بر فواصلي است كه با آنچه مبناي فواصل موسيقي غربي است ، تفاوت دارد . همچنين در بسياري از قسمت‌ها شروع از درجه دوم (نت ر) است و در مواردي ايست قطعات نيز بر اين درجه استوار است كه باعث تفاوتهايي در نحوه بيان با دستگاه ماهور در رديف مي‌گردد .
ملودي‌ها در سه بخش باستاني(شامل كلام‌ها) ، روستايي(همراه با دوزله و دهل) و شهري(همراه با كمانچه و گاه در كنار ساير سازها) قرار مي‌گيرند . فواصل موسيقي باستاني با تفاوتهايي اندكي منطبق بر فواصل موسيقي تنبوري در قوم كرد است . از جمله اين نغمه‌هاي باستاني مي‌توان به مقام‌هاي سحري، هوره و چمري اشاره نمود .

 

نحوه نوازندگي و ايجاد ويبراسيونها توسط نوازندگان محلي باعث مي‌گردد نوعي لهجه خاص مربوط به اين قوم در ملودي‌ها طنين بيندازد .



بررسي ضرب آهنگ ترانه ها در موسيقي لرستان
iconبازدید: iconدسته: استان لرستان - موسيقي قوم لر
همت علي سالم در حال نواختن ساز تال ۴ سيم

موسيقي و ترانه‌هاي مردم لر معمولاً در ميزانهاي مرسوم۴/۲، ۸/۶، ۸/۷ اجرا مي‌شوند . همانطور كه مشاهده مي‌شود اين وزنها در موسيقي مردم كرد نيز وجود دارند . اما نكته قابل ملاحظه در اين ميان نحوه اجراي تاكيدها در هر قوم است كه باعث تفاوت و ايجاد ويژگي براي هر قوم مي‌گردد . در تعدادي از ترانه‌ها شروع ملودي با سكوت همراه است (وجه مشترك با قوم كرد) ، ليكن در اجراها همواره چوبي لري كه به زبان چوبي سه پا ناميده مي‌شود ، با چوبي كردي متفاوت است . به اين معنا كه فرم قطعه مانند چوبي كردي است اما نوازنده تنبك ضربه‌ها را به قسمت ثابتي از پوست وارد مي‌سازد كه در طول اجراها تاكيدها به گوش مي‌رسد . در اجراي ريتم۸/۶ نيز اين تفاوت نسبت به ريتم سماع در موسيقي كردي مشهود است .

 

نكته قابل ملاحظه در اين ميان نحوه اجراي تاكيدها در هر قوم است كه باعث تفاوت و ايجاد ويژگي براي هر قوم مي‌گردد .



موسيقي لرستان - قسمت اول
iconبازدید: iconدسته: استان لرستان - موسيقي قوم لر

موسيقي لرستان از تنوع و پيشينه‌اي كهن برخوردار است كه به دو بخش كلي، موسيقي‌هاي آوازي (كلامي) و موسيقي‌هاي سازي تقسيم مي‌شود . هم اكنون موسيقي لري در قالب ترانه به هفت بخش تقسيم مي‌شود كه عبارتند از موسيقي و ترانه‌هاي غنايي و عاشقانه، موسيقي و ترانه‌هاي حماسه رزمي ، موسيقي و ترانه هاي سوگواري ، موسيقي و ترانه هاي فصول ، موسيقي و ترانه هاي كار ، موسيقي و ترانه هاي طنز و سرودهاي مذهبي.

پس از انقلاب ۵۷ از ميزان مشاركت موسيقي در بخش‌هاي مختلف زندگي قومي كاسته شد اما در گذشته كه موسيقي شادمانه و غنايي همراه با رقص‌هاي جمعي صورت مي‌گرفت ، در مناطق لر نشين به اين صورت اجرا مي‌شد:
قطار ، سنگين سما ، هل پركه يا هل پركان ، دوپا ، سه پا ، شانه شكي ، اوشاري

موسيقي و ترانه‌هاي غنايي و عاشقانه :

شامل ترانه‌ها و آهنگ‌هايي است در وصال يا فراق معشوق مانند ترانه‌هاي هي لو، بينا بينا، كيودار يا نغمه‌هاي شيرين و خسرو، ساري خواني، ميربگي(ميرونه) و ده‌ها ترانه ديگر كه در مقامهاي مختلف موسيقي لري اجرا مي‌گردد.

موسيقي و ترانه‌هاي حماسه رزمي :

اين سرودها بيانگر ارزشهاي حماسي و رزمي جنگاوران در ميان ايل هستند. مانند جنگ لرو، دايه دايه و يا مقامهاي موسيقي بدون كلام كه در رزم‌گاه و مسابقه به كار رفته‌اند، مانند جنگه را، سوارهو و نقاره.

موسيقي و ترانه‌هاي سوگواري :

اين موسيقي بيشتر جنبه آييني داشته ‌است و در مواقع سوگواري از روزگار كهن تا كنون كاربرد فراواني دارد ، مانند چمري يا ساير مقامها از جمله : سحري ، پاكتلي ، شيوني و ده‌ها مقام ديگر.

 

موسيقي لرستان از تنوع و پيشينه‌اي كهن برخوردار است كه به دو بخش كلي، موسيقي‌هاي آوازي (كلامي) و موسيقي‌هاي سازي تقسيم مي‌شود . هم اكنون موسيقي لري در قالب ترانه به هفت بخش تقسيم مي‌شود .

 

موسيقي و ترانه‌هاي فصول :

موسيقي و ترانه‌هاي ويژه فصول مختلف مانند برزه كوهي، ماله ژيري، كوچ بارو.

موسيقي و ترانه‌هاي كار :

به منظور سهولت و تسريع در كار مردان و زنان ايلاتي، اين ترانه‌ها به صورت فردي يا دسته جمعي خوانده مي‌شود، مانند ترانه‌هاي گل‌درو(برزيگري)، هوله(خرمن كوبي)، مشك زني، شيردوشي و چوپاني.

موسيقي و ترانه‌هاي طنز :

اين ترانه‌ها اغلب به صورت في البداهه در هجو شخص يا موضوع يا مكاني سروده شده و برخي اوقات نيز با حركات نمايشي طنز آلود فرد يا افرادي همراه بوده‌است.

سرودهاي مذهبي :

بر اساس كلام‌هاي پارسايان(اهل حق)بوده ، جنبه عرفاني و اعتقادي آن بسيار عميق است. مانند ضامن آهو، سراي خاموشان(شهر بي‌صدا) و دوازده كلام ياري..





گالری تصاویر



X